University of Pretoria Logo
English |  Afrikaans |    
  
Diere Etiek Komitee (DEK)
DIERE ETIEK KOMITEE (DEK)

(Voorheen bekend as die Komitee vir toesig oor die gebruik en versorging van diere in navorsing en onderrig – AUCC)

Welkom by die webtuiste van die DEK (UP-Diere Etiek Komitee). Die DEK is ‘n subkomitee van die Komitee vir Navorsingsetiek en –integriteit aan die Universiteit van Pretoria, wat verslag doen aan die Navorsingkomitee van die Senaat. Die Fakulteit Veeartsenykunde, Mediese Wetenskappe en Natuurwetenskappe, wat navorsingsdiere gebruik, sowel as die UP Biomediese Navorsingseenheid, die Regsfakulteit en die Nasionale DBV, word in die komitee verteenwoordig. Laasgenoemde verteenwoordig die publiek asook diere welsynsorganisasies.

Die DEK se verantwoordelikheid is om te verseker dat die gebruik van navorsingsdiere noodsaaklik is, dat die minimum hoeveelheid diere gebruik word, onnodige pyn uitgeskakel word, dat die algehele gesondheid van diere bevorder word en dat die standaarde van die Nasionale Kode vir die Welstand van Diere gehandhaaf word. Die ander doelwit is om die Universiteit, die fakulteite asook navorsers te beskerm teen enige regsaksies deurdat alle projekte wat die gebruik van eksperimentele diere insluit deur die DEK goedgekeur word voordat met die navorsingswerk begin mag word.

Die gebruik van diere vir opleidingsdoeleindes word op ‘n soortgelyke wyse deur die komitee nagegaan en gekeur.

Die Senaatskomitee vir Navorsingsetiek het besluit dat alle studies waarin diere betrokke is, byvoorbeeld die observasie van wilde diere ook deur die DEK goedgekeur moet word.  Die aansoekvorm is gewysig sodat dit die ook die verkryging van neus en keel deppers van diere insluit.  Volgens internasionale riglyne word etiese goedkeuring ook benodig vir alle studies wat die gebruik van monsters van ‘n Biobank of wat voorheen gestoor is benodig.

 

Benutting van die UP-Biomediese Navorsingseenheid

In 2002 het die Universiteit van Pretoria die vestiging van sy Biomediese Navorsingseenheid by die Onderstepoort kampus goedgekeur as 'n gesentraliseerde fasiliteit vir navorsing waar eksperimentele diere gebruik word.  Die mandaat van die Sentrum sluit die volgende in:

  1. Die voorsiening van fasiliteite vir eksperimentele diere wat voldoen aan die hoogste internasionale standaarde.
  2. Die opleiding van gespesialiseerde professionele en tegniese personeel wat navorsers kan help en toesig hou oor die uitvoering van goedgekeurde navorsingsprojekte waar eksperimentele diere betrokke is.
  3. Om te verseker dat aan alle etiese en wetlike vereistes vir die versorging en gebruik van eksperimentele diere, soos uiteengesit in die Nasionale Standaard, voldoen word, asook die beskerming van beide die navorser en die Universiteit teen moontlike regsaksies
  4. Die verbetering van die algemene standaard van diere proewe asook om seker te maak dat die gebruik van die diere geregverdig is.

Benutting van die UPBMNS

Die instelling van die UPBMNS is voorafgegaan deur uitgebreide onderhandelinge tussen die betrokke fakulteite.  ©į Ooreenkoms is bereik dat ten einde aan die bogenoemde vereistes te voldoen, asook die belegging wat deur die Universiteit gemaak is, te regverdig, dit noodsaaklik is dat sy fasiliteite gebruik moet word waar moontlik.

Die Grové Navorsingsdiere Sentrum by die Fakulteit van Gesondheidswetenskappe en verskeie ander klein diere behuisingseenhede is gesluit en alle eksperimentele prosedures wat dierenavorsing behels en wat tot die voordeel van die mens of ander diere gedoen word, moet sedertdien by die UPBMNS uitgevoer word.  Daar is egter op die volgende uitsonderings op hierdie reël ooreengekom:

  1. Waar diere vir onderrig doeleindes gebruik word, kan hulle by die betrokke departement gehuisves word, mits voldoende behuising en gekwalifiseerde personeel beskikbaar is en die fasiliteit deur die DEK goedgekeur is.
  2. Wanneer diere vir hul eie voordeel bestudeer word, soos in die geval van die Departement Dierkunde, kan dit gedoen word by hul eie gespesialiseerde fasiliteite na inspeksie en goedkeuring deur die DEK.  Dieselfde geld vir studies van plaasdiere op die Proefplaas en diere by die Soogdiernavorsingsinstituut.
  3. Wanneer fasiliteite buite die Universiteit gebruik word, moet hulle goedgekeur word deur die DEK en / of die NDBV en in sommige gevalle deur DAFF.

 

Nuus

Baanbrekerspublikasie deur UP-akademikus - 18/11/2014
Prof Alois Mlambo, Hoof van die Departement Historiese en Erfenisstudies, het onlangs sy jongste boek, A history of Zimbabwe, bekendgestel. Diť boek, wat goed deur akademici, kritici en lesers ontvang is, is die eerste beknopte geskiedenis van Zimbabwe in ín enkele volume en bevat ín toeganklike en omvattende sintese van diť land se geleefde ervaring vanaf die voorkoloniale en koloniale tydperke tot meer onlangse ontwikkelinge sedert die verkryging van onafhanklikheid.
[Lees Meer]
 
Dawie Roodt beklemtoon die sleutelrol van universiteite ten opsigte van ekonomiese groei in Suid-Afrika - 18/11/2014
As deel van die Informatika/Gijima-lesingreeks wat by die Universiteit van Pretoria aangebied word, het Dawie Roodt, Direkteur en hoof ekonoom van die Efficient Groep, ín aanbieding gedoen oor hoe hy die volgende tien jaar vanuit die oogpunt van ín ekonoom sien.
[Lees Meer]
 
Energetika bied nuwe insig in die afname in die getal jagluiperds - 18/11/2014
ín Hoog aangeskrewe studie wat ondersoek instel na die redes waarom jagluiperdgetalle in suider-Afrika steeds daal, het by die Universiteit van Pretoria begin. Voordat diť studie aangepak is, is daar algemeen geglo dat die dalende getalle deels toegeskryf kon word aan die feit dat groter roofdiere hul prooi steel en daardeur die beskikbaarheid van voedsel verminder en hulle dwing om meer energie te verbruik om nog kos te soek. ín Onlangse studie bied egter nuwe insig in moontlike redes waarom jagluiperds meer kwesbaar geword het ten opsigte van hul energievlakke, wat hul algemene gesondheid en welsyn kan aantas en uiteindelik tot hul agteruitgang kan lei.
[Lees Meer]
 
Teologie-navorsers ontvang erkenning by die Nasionale Navorsingstigting - 14/11/2014
Prof Hans van Oort se A-gradering van die NNS is onlangs vir die volgende vyf jaar hernu, terwyl prof Etienne de Villiers ín C2-gradering van die NNS ontvang het. Dit bring die Fakulteit Teologie se gegradeerde navorsers op 16 te staan Ė een A, een B, 13 C's en een Y.
[Lees Meer]
 
UP navorser vind maniere om die welstand van wild te verbeter - 07/11/2014
Hoewel wilde diere jare lank reeds gevang en chemies geÔmmobiliseer word (met ín verdowingmiddel in ín pyltjie), bestaan daar min kennis oor die kort- en langtermyngevolge van die vangs van wilde diere en die uitwerking wat immobiliseermiddels op hulle het. Dr Leith Meyer, ín navorser in farmakologie in die Fakulteit Veeartsenykunde aan die Universiteit van Pretoria, is daartoe verbind om antwoorde te vind ten einde die welstand van wilde diere te verbeter. Die resultate van sy navorsing sal wildveeartsenykundiges en ander bewaringspraktisyns help om seker te maak dat die beste vangmetodes en optimale immobiliseermengsels en behandelings gebruik word.
[Lees Meer]
 
Nuwe navorsing gee weerloses ʼn stem in die hof - 06/11/2014
Die omvang van misdade teen mense met ontwikkelings- en ander gestremdhede is gelykstaande aan misdade teen vroue, kinders en bejaardes, maar daar word nogtans nie veel aandag aan hul viktimisasie gegee nie. Dit kan daaraan toegeskryf word dat hulle as stilswyende en onsigbare lede van die samelewing gesien word Ė ín beskouing wat daartoe lei dat hulle aantreklike teikens vir misdadigers is wat glo dat hierdie slagoffers nie in die hof teen hulle sal kan getuig nie. Drie grootskaalse navorsingstudies word tans by die Universiteit van Pretoria (UP) gedoen om hierdie situasie om te keer.
[Lees Meer]
 
Dr Johan van Zyl aangewys as Sunday Times-sakeleier van die jaar - 05/11/2014
Dr Johan van Zyl, voormalige Visekanselier en Rektor van die Universiteit van Pretoria en een van die Universiteit se mees vooraanstaande alumni, is Dinsdagaand 28 Oktober op ín plegtigheid by die Sandton-konvensiesentrum as die Sunday Times-sakeleier van die jaar aangewys. Hierdie toekenning is ín gesogte akkolade waarmee ontvangers vereer word op grond van ín stemming deur bestuurslede van die 100 topmaatskappye van die voorafgaande jaar.
[Lees Meer]